3 x nieuwe expo’s in de musea
Van een ontmoeting tussen Ensor en Einstein tot schoonheid en lelijkheid in de renaissance: Pasarreporter Gert Corremans selecteert drie nieuwe expo’s in de musea.
Van Ensor tot Einstein
In 1933 genoten James Ensor en Albert Einstein samen van het vieruurtje bij restaurant Au Coeur Volant in De Haan. De heren verschilden twintig jaar in leeftijd, maar horen volgens kunstenares Edyth Dekyndt bij totaal verschillende tijdperken. Ensor was nog thuis in de verdwijnende koloniale wereld, terwijl Einstein aan de wieg van het atoomtijdperk stond. Of ze daarover van gedachten wisselden? Naar verluidt keuvelden ze gewoon over koetjes en kalfjes.
Bij Museum Dhondt-Dhaenens brengt Dekyndt wel een diepgaand gesprek op gang. Haar nieuwe solo-expo It could be James on the beach vertrekt bij Ensors Stilleven met chinoiserieën uit 1907. De curiositeiten in Japanse stijl waren uitgestald in de souvenirwinkel van zijn moeder. De koloniale mentaliteit was in Ensors tijd zo uitgesproken dat je zelfs op vakantie aan zee een stukje wereld in huis wilde halen.
Dekyndt verbindt de exotische souvenirs van Ensor met de atoombom op Hiroshima via allerlei kunstwerken, waaronder sluiers, huiden, textiel, keramiek en 3D-prints. Een geweven gordijn imiteert de kimono-patronen die in Hiroshima in de huid van slachtoffers werden gebrand. Je mag daarbij ook aan het wiskundig raamwerk in Einsteins hoofd denken. De relativiteitstheorie maakte kernenergie mogelijk, maar Einstein hielp niet bij de ontwikkeling van de Amerikaanse atoombom en verzette zich tegen kernwapens.
Edyth Dekyndt. It could be James on the beach. It could be. It could be very fresh and clear, tot 17 mei, Museum Dhondt-Dhaenens, Deurle
Van Claudia tot Melania
Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht pakt uit met een grote overzichtsexpo van Ellen von Unwerth. De Duitse modefotografe heeft een kleurrijke carrière achter de rug: veertig jaar topmodellen en popsterren voor haar lens, tien jaar zelf als model op de catwalk en, toen ze nog piepjong was, drie jaar assistent van een messenwerper in een Duits circus. Wat verklaart waarom de expo My circus heet.
In haar circus hangt een speelse, sensuele en uitdagende sfeer. Vrouwenlichamen worden er niet geobjectiveerd, beweert ze, ook niet als ze erotische foto’s schiet die te stout zijn voor de modebladen. Von Unwerth brak door met een fotoshoot voor het modemerk Guess, waarbij ze Claudia Schiffer portretteerde als de nieuwe Brigitte Bardot. De fotoshoot lanceerde Schiffer als een van de supermodellen van de jaren 1990. Maar in het circus loop je nog meer beroemdheden tegen het soms schaars geklede lijf. Naomi Campbell, Kate Moss, Rihanna, Miley Cyrus, Madonna, RuPaul…
Von Unwerth kwam net voor de opening van de expo onder vuur te liggen door haar medewerking aan de documentaire Melania. Op de dag dat ICE-agenten Alex Pretti doodschoten, deelde ze op haar sociale media haar portretfoto’s van de Amerikaanse first lady en trok ze naar het Witte Huis voor een privédiner met exclusieve filmpremière.
Ellen von Unwerth. My Circus. Tot 13 september, Museum aan het Vrijthof, Maastricht
Van schoonheid tot monster
‘Als iemand lelijke gedachten heeft, kan je dat aan zijn gezicht zien’, schreef Roald Dahl. In de renaissance had niemand dat een vreemd idee gevonden. Schoonheid was toen het ideaal, lelijkheid de afwijking. Ook van de sociale of morele normen. Je kon lelijk zijn omdat je als mens tekortschoot. Denk maar aan markiezin de Merteuil in de literatuurklassieker Les Liaisons Dangereuses. De straf voor haar cynisch en manipulatief gedrag zijn de pokken, die haar schoonheid verwoesten.
Belleza e Bruttezza, de grote voorjaarsexpo van Bozar, neemt je mee naar het Italië van de 15de en 16de eeuw. Meesters als Botticelli, Titiaan, Da Vinci, Veronese en Tintoretto legden hun schoonheidsideaal vast op canvas en confronteerden het vaak ook met lelijkheid. In deze periode gingen mensen hun uiterlijk meer verzorgen. Schoonheid kon je verdienen, in alle betekenissen, en dat zie je in de schilderkunst. The beauty kijkt the beast verwijtend in de ogen, een mooi gezicht licht op omringd door tronies en karikaturen. De expo verenigt 90 topwerken van Italiaanse meesters en Noord-Europese tijdgenoten als Dürer, Metsys en Cranach de Oudere en is de gangmaker van een voorjaar dat in het teken van schoonheidsidealen staat.
Belleza e Bruttezza, 20 februari tot 14 juni, Bozar, Brussel
deel Artikel
